Aralarında Microsoft, Google ve Yahoo’nun olduğu internet devleri, özellikle Çin’de, devletin uyguladığı göz yumdukları ve hatta kimi zaman uygulamalara sessiz kaldıkları gerekçesiyle ağır eleştirilere hedef oluyorlardı. Yapılan anlaşmaya göre şirketler, özellikle konuşma özgürlüğünün ciddi baskılar altında olduğu ülkelerde devlet otoriteleriyle paylaştıkları verileri sınırlandırabilecekler.

Yıllardan beri ağır eleştirilerin hedefinde bulunan dünyanın üç dev teknoloji şirketi, bireyleri, devletlerin insan hakları ihlallerine karşı daha fazla koruyacaklarına ‘söz veren’ bir anlaşmayı imzaladılar.

Aralarında Microsoft, Google ve Yahoo’nun olduğu internet devleri, özellikle Çin’de, devletin uyguladığı göz yumdukları ve hatta kimi zaman uygulamalara sessiz kaldıkları gerekçesiyle ağır eleştirilere hedef oluyorlardı. Yapılan anlaşmaya göre şirketler, özellikle konuşma özgürlüğünün ciddi baskılar altında olduğu ülkelerde devlet otoriteleriyle paylaştıkları verileri sınırlandırabilecekler.

Teknoloji devlerinin imzaladıkları anlaşmanın, yıllardan beri yaşanan olayların tanınması anlamına geldiğini belirten, “Önce İnsan Hakları” kuruluşundan Mike Posner, bunun çok önemli bir adım olduğunu söyledi. İnsan hakları örgütleri ile sosyal platformların üyelerinin soruna beraberce bir cevap vermelerinin gerektiğini ifade eden Posner, hükümetlerin, ‘başlarına buyruk’ hareket etmelerinin önlenmesi gerektiğini söyledi.

İnisiyatif, ‘gizlilik’ konusunun bir insan hakkı olduğunu ve insan haysiyetinin bir garantisi anlamına geldiğini ifade ediyor. İnisiyatif, benzer şekilde hükümetlerin ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve gizlilik konularındaki ‘beklentilerine’ şirketlerin karşı çıkacaklarını duyuruyor. İnisiyatife göre şirketler, her hangi bir ticari anlaşma öncesinde o ülkedeki insan hakları konusundaki hassasiyetleri değerlendirecek ve ona göre anlaşmayı tamamlayacaklar.

Sosyal ağlarda ve elektronik ortamlarda bireylere yapılan haksızlıklara karşı takındığı tavırla adı ön plana çıkan Elektronik Sınır Vakfı(EFF)’nın üyesi Danny O’Brien, açıklanan kurallar bütününün çok fazla bir yaptırımının olmayabileceğini ancak, en azından daha ‘şeffaf’ bir dünya oluşumuna katkı sağlayacağını söyledi.

Google’ın, Küresel Politikaları Direktörü Andrew McLaughlin, böyle bir girişime katılmalarında, sadece bir şirket yerine birden fazla şirketin ortak hareket etmesinin çok daha etkili olacağına inanmalarının büyük payı bulunduğunu söylerken, Yahoo’nun CEO’su Jerry Yang, şirketinin, bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmanın insanlığı zenginleştirdiğine inanan bir anlayış üzerine inşa edildiğine dikkati çekti.

Sosyal sorumluluk yatırımları yapan Domini Social Investments’in Direktörü Adam Kanzer, teknoloji şirketlerinin oluşturduğu inisiyatifin doğru bir adım olduğunu ve aynı zamanda iş yapış tekniği açısından da iyi bir örnek teşkil ettiğini söyledi. İnternet endüstrisinin, dünyadaki baskıcı rejimler tarafından bir şekilde ‘kapana kıstırılması’ durumunda iş konusunun gündemde öncelikli hale gelebildiğine işaret eden Kanzer, ifade özgürlüğü ve kişisel gizlilik konularının artan oranda teknoloji şirketlerinin merkezinde yer almaya başladığını söyledi.

Şirketlerin, her geçen gün daha geniş özgürlükler barındıran ve güvenli erişim olanağı sunan bir internete ihtiyaç duyduklarını belirten Kanzer, insanların buna inanmamalarının iş dünyası açısından olumsuz sonuçlanabileceğini ifade etti. Öte yandan, Dünya İnsan Hakları Organizasyonu Direktörü Morton Sklar, 2 yıldan beri sürdürdükleri çalışmalar neticesinde elde edilenin çok küçük bir gelişme olduğunu ve ifade edilenlerin uygulanılacağı anlamına gelmediğini söyledi.

Teknoloji devlerinin, gerçekleştirdikleri anlaşmanın Çin’de faaliyet gösteren internet şirketleri tarafından destek göreceği sanılıyor.

•