ABD’de, deprem bilimcileri, yer hareketlerini daha iyi takip edebilmek amacıyla sıradan vatandaşlardan yardım istiyor. Nasıl mı? Dizüstü bilgisayarlarına küçük donanımlar yerleştirerek ya da gönüllü olanların evlerine deprem sensörleri yerleştirerek. Ülkemizde de böyle bir proje yapılamaz mı?

Bu haberin tam da deprem kuşağında yer alan ülkemizi çok yakından ilgilendirdiğini düşünüyorum. ABD’de, deprem bilimcileri, yer hareketlerini daha iyi takip edebilmek amacıyla sıradan vatandaşlardan yardım istiyor. Nasıl mı? Dizüstü bilgisayarlarına küçük donanımlar yerleştirerek ya da gönüllü olanların evlerine deprem sensörleri yerleştirerek.

ABD’nin, deprem riskini en fazla hisseden Kaliforniya eyaletinde bulunan, Güney Kaliforniya Üniversitesi Deprem Merkezi araştırmacılarından Tom Jordan, sıradan vatandaşların sarsıntılarla ilgili irili-ufaklı da olsa veriler sağlamalarının gelecekte olabilecek yer sarsıntılarının önceden tespit edilebilmelerinde büyük rol oynayabileceğini söyledi.

Sıradan vatandaşların da dahil edildiği araştırmaların merkez üssünü Kaliforniya oluşturuyor. Zira, sadece güney kaliforniye’da bir yılda 10 binden fazla yer sarsıntısı kaydediliyor. Bunların büyük bir bölümünü insanların hissedemediği küçük ölçekli sarsıntılar olduğunu belirtmekte fayda var. Uzmanların, “Sarsıntı Yakalayıcı Ağ” olarak adlandırdığı çalışmanın başlangıcı 2008 yılı başına uzanıyor. Tüm dünyadan 300′e yakın gönüllünün iştirak ettiği projeye 50 Kaliforniyalı da katkı sağlıyor.

‘Accelerometer’ olarak adlandırılan bir alıcı ile ölçümleri gerçekleştiren merkez, her hangi bir ani hareketi anlık olarak kaydediyor. Bilgisayar sisteminin her hangi bir şekilde devreden çıkması durumunda hard drive gereken yedeklemeyi yaparak bilgilerin korunmasını sağlıyor. Gönüllüler, bilgisayarlar arası bağlantıyı sağlayan ve verileri merkeze aktaran yazılımı internetten indirebiliyorlar.

Araştırmacılar, gönüllülerin dizüstü bilgisayarlarının o civardan geçen her hangi bir kamyonun neden olduğu bir titreşimi kaydetmesi ihtimaline karşı merkeze akan verileri titizlikle inceleyerek sınıflandırıyorlar. Farklı bilgisayarlardan eş zamanlı olarak gelen titreşim sağlamada kullanılan bir diğer yöntemi oluşturuyor. Stanford Üniversitesi ve UC Riverside tarafından ortak idare edilen bilgisayar ağı, daha önceden kurulu bulunan toplam 800 sabit istasyon aracılığıyla sismik titreşimleri kaydetmeyi sürdürüyor.

Uzmanlar, proje kapsamında kullanılan sensör sayısının artırılmasının, yapılan sismik değerlendirmelerin doğruluk oranını aynı nisbette artırdığına dikkat çekiyorlar.

•